اصول و مباني اوليه تعاون

 

اساسنامه اتاق تعاون استان آذربایجان شرقی

 

اصول و مباني اوليه تعاون

 

يك شركت تعاوني مجموعه اي از اعضاء است كه داوطلبانه گرد هم آمده اند تا نيازهاي اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، خود را از طريق سازماني كه در مالكيت مشترك آن ها بوده و به صورت دموكراتيك كنترل مي شود، برآورده سازند تعاوني ها، سازمان هاي تجاري مردم- محور مي باشند كه در تمام فعاليت هاي اقتصادي و تقريباً در همه كشورهاي جهان فعاليت مي كنند. يك تعاوني مي تواند يك سازمان بزرگ با ميليون ها عضو يا يك مجموعه كوچك از اعضاء باشد ارزش هاي تقريباً مشترك همه تعاوني ها، خود ياري، خود مسئوليتي، دموكراسي، برابري و وحدت منافع و مسئوليت مي باشد. مهمترين اصول حاكم بر تعاوني ها كه به اصول هفتگانه تعاوني ها معروف اند و مورد نظر و پذيرش همه سازمان هاي بزرگ تعاوني دنيا مي باشند به شرح ذيل است:

  • عضويت آزاد و اختياري

  • اداره امور تعاوني براساس دموكراسي و كنترل دموكراتيك اعضاء (هر يك رأي)

  • مشاركت اقتصادي اعضاء

  • خود مختاري و استقلال؛ تعاوني هاي سازمان هاي خود مختارند و به وسيله اعضاء خود كنترل مي شوند

  • آموزش، تحصيلات و اطلاعات

  • تعاون و همكاري بين تعاوني ها

  • اهميت دادن و توجه به مصالح جامعه

هفتگانه فوق تعاوني ها را به سازمان تقويت كننده اي تبديل كرده است كه عوامل اجتماعي را به همراه منافع اقتصادي براي جامعه به ارمغان آورده است. تعاوني ها گذشته ديرينه و موفقي را در اقصی نقاط جهان داشته اند و انعطاف پذيري خود را در برآورده نمودن نيازهاي متنوع انسان ها به اثبات رسانده اند.

از جمله مزاياي تعاوني ها عبارتند از:

  • تعاوني ها از طريق به اشتراك گذاشتن قدرت خريد خود به افراد كمك مي كنند تا به كالا و خدماتي دست يابند كه در غير اينصورت نمي توانستند خود به تنهايي از عهده آن برآيند.

  • آزاد بودن عضويت در تعاوني ها بدون توجه به درآمد و طبقه اجتماعي، آن ها را به سازمان هاي پاسخگو و فراگير تبديل كرده است.

  • ساختار منطقه اي و محلي تعاوني ها باعث شده است كه تعاوني ها در ايجاد جامعه اي قدرتمند سهيم باشند.

  • وجود مالكيت جمعي تعاوني ها درجه اي از خوداتكايي را در آن ها ايجاد نموده و باعث شده است تا كمتر تسليم تصميم گيران خارجي شوند.

  • مالكيت جمعي تعاوني ها آن ها را به سازمان هاي پايداري تبديل كرده است به طوري كه نرخ بقاء تعاوني ها در کانادا (در طول سال هاي 1995-1990)، برابر64% در مقابل 36% مربوط به شركت هاي خصوصي بوده است. بعد از 10 سال (در طول سال هاي 2000-1991)، نرخ بقاء تعاوني ها در اين كشور برابر 64% در مقايسه با 20% مربوط به شركت هاي خصوصي بوده است.

مزاياي ايجاد شده توسط تعاوني ها براي جوامع باعث شده تا شركت هاي تعاوني تحرك پيدا نمايند و جنبشي جهاني را براي سازماندهي تعاون ايجاد نمايند.

جنبش تعاون هم از لحاظ عضويت و هم از لحاظ تأثيراتي كه بر جاي گذاشته است، داراي اهميت فراواني است. سازمان ملل برآورد نموده است كه در سال 1994 تقريباً نيمي از جمعيت جهان تحت شركت هاي تعاوني امنيت يافته اند. در حال حاضر، حدود 800 ميليون نفر در جهان عضو تعاوني ها هستند. تعاوني ها از لحاظ اقتصادي در اغلب كشورها از اهميت فراواني برخوردارند، به طوري كه سهم بالايي از بازار محصولات غذايي، خدمات مالي و ... را دارا مي باشند.

 

اساسنامه اتاق تعاون استان آذربایجان شرقی

 

فصل اول- تعاریف و كليات

ماده 1-  اعضای اتاق تعاون استان آذربایجان شرقی (كه در این اساسنامه به اختصار اتاق نامیده مي شود) عبارتند از اتاق های تعاون شهرستان های استان، اتحادیه ها و شرکت های تعاونی شهرستان های فاقد اتاق تعاون، اتحادیه ها و شرکت های تعاونی با حوزه عمل استان.

ماده 2-  مدت فعّالیت اتاق از تاریخ تأسیس نامحدود است.

ماده 3-  مرکز اصلی و نشانی اتاق: تبریز- خیابان رسالت- ایستگاه بهشتی طبقه فوقانی نمایشگاه پیام و با تصویب هیأت مدیره مي توان محل آن را تغيير داد، كه تغيير آن باید از طریق وزارت تعاون در روزنامه رسمی درج گردد.

تبصره- اتاق جهت حسن ایفاي وظایف خود مي تواند در داخل و خارج کشور اقدام به تأسیس دفتر و یا نمایندگی نموده و یا نمایندگی و یا وکالت خود را به سایر اتاق های تعاون و یا تعاونی ها بدهد یا از آن ها نمایندگی و یا وکالت بگیرد.

 

فصل دوم- موضوع: وظایف و اختیارات اتاق

 

ماده 4- موضوع، وظایف و اختیارات اتاق به شرح ذيل است:

1- ايفاي وظایف و اختیارات اتاق بازرگانی و صنایع و معادن جمهوری اسلامی ایران در ارتباط با بخش تعاونی سطح استان كه عبارتست از:

الف) ایجاد هماهنگی و همكاري بین انواع شرکت ها و اتحادیه های تعاونی در سطح استان در اجرای قوانین مربوطه و مقررات جاری مملکتی.

ب) ارائه نظر مشورتی در مورد مسائل اقتصادی کشور اعم از بازرگانی، صنعتی معدنی و مانند آن به اتاق تعاون ایران جهت تقدیم به قوای سه گانه.

ج) همكاري با وزارت تعاون و سایر دستگاه های اجرائی و مراجع ذی ربط به منظور اجرای قوانین و مقررات مربوطه به اتاق.

د) ارتباط با اتاق های بازرگانی و صنایع و معادن و یا اتاق های تعاون سایر کشورها و تشكيل اتاق هاي مشترك و کمیته هاي مشترك با آن ها بر اساس سیاست هاي كلي نظام جمهوري اسلامي ايران و تصويب اتاق تعاون مركزي.

ه) تشكيل نمايشگاه هاي تخصصي و بازرگاني استاني داخلي و خارجي با كسب مجوز از وزارت بازرگاني و شركت در سمينار ها و كنفرانس هاي مربوط به اتاق در چارچوب سياست هاي نظام جمهوري اسلامي ايران.

و) كوشش در راه شناسايي بازار كالا هاي صادراتي سطح استان در خارج از كشور و تشويق و كمك به اتحاديه ها و شركت هاي تعاوني مربوطه جهت شركت در نمايشگاه هاي بازرگاني داخلي و خارجي.

ز) تشويق و ترغيب سرمايه گذاري در سطح استان در امور توليدي در قالب تعاوني بالاخص توليد كالا هاي صادراتي كه داراي مزيت نسبي باشند.

ح) تلاش در جهت بررسي و حل و فصل مسائل بازرگاني داخلي و خارجي اعضاء‌ از طريق تشكيل مركز داوري اتاق با رعايت قوانين و مقررات مربوطه.

ط)ايجاد و اداره مركز آمار و اطلاعات اقتصادي به منظور انجام وظايف و فعاليت هاي اتاق.

ي) صدور كارت عضويت طبق آيين نامه اتاق.

ك) كمك به تشكيل اتحاديه هاي صادراتي و وارداتي و تشكيل سنديكا هاي توليدي تعاوني در زمينه فعاليت هاي بازرگاني صنعتي معدني و خدماتي طبق مقررات مربوطه.

2- ايجاد هماهنگي و ارتباط و همكاري بين اتاق هاي تعاون شهرستان هاي استان و ايفاي وظايف و اختيارات آن ها در زمان عدم تشكيل و يا عدم فعاليت آن ها و يا تفویض اختيارات خود در هر مورد به آن ها.

3- ايجاد هماهنگي و همكاري و كمك جهت گسترش سرمايه گذاري هاي مشترك و معاملات تعاوني ها.

4- حل اختلاف و داوري در محدوده امور مربوط به تعاوني هاي سطح استان به صورت كدخدامنشي و صلح ما بين اعضاء و اتحاديه و بين تعاوني ها و اتحاديه ها.

5- ارائه خدمات مشاوره، كارشناسي،‌ انتشارات و ساير خدمات مورد نياز تعاوني هاي عضو.

6- برگزاری دوره هاي آموزشي و تخصصي مورد نياز تعاوني هاي عضو، و يا همكاري و مشاركت با وزارت تعاون و دستگاه هاي ذي ربط در اين جهت و ايجاد مراكز و مؤسسات آموزشي و تحقيقاتي.

7- برقراري ارتباط و همكاري با صندوق تعاون جهت هماهنگي تعاوني ها با صندوق تعاون خصوصاً جهت اخذ 4 درصد حق تعاون و آموزش و دريافت و پرداخت وام و تسهيلات.

8-  انجام اموري كه از طرف وزارت تعاون به اتاق محول مي شود طبق آيين نامه.

تبصره 1- اتاق مي تواند ايفاي برخي از وظايف و اختيارات اتاق هاي تعاون ديگر را كه آن اتاق براي مدت معين برعهده اش مي گذارد بپذيرد و يا ايفاي برخي از وظايف و اختيارات خود را براي مدت معين يا مورد معين به آن ها تفويض نمايد.

تبصره 2- اتاق داراي شخصيت حقوقي و مستقل و از لحاظ مالي و اداري و هزينه ها به دولت وابسته نمي باشد.

 

فصل سوم- اركان اتاق

 

ماده 5- اركان اتاق عبارت است از:

1-  مجمع نمايندگان

2-  هيأت مديره

3-  هيأت بازرسي

ماده 6- مجمع  نمايندگان اتاق تعاون استان با حضور رؤساي هيأت مديره اتاق هاي تعاون شهرستان هاي استان و نمايندگان اتحاديه هاي شهرستان هاي فاقد اتاق تعاون و نمايندگان اتحاديه هاي با حوزه عمل استاني كه براي مدت سه سال معرفي مي شوند تشكيل مي گردد.

تبصره- تعداد آراي هر يك از اعضاي مجمع نمايندگان متناسب با تعداد اعضاي تعاوني ها و تعاوني هاي عضو اتحاديه ها و اتاق هاي تعاون، توسط وزارت تعاون تعيين مي گردد.

ماده 7- وظايف مجمع نمايندگان عبارت است از:

الف) بررسي پيشنهاد هاي مربوط به اساسنامه و آيين نامه هاي داخلي و تأييد آن جهت تصويب نهايي وزير تعاون.

ب) تعيين هيأت مديره.

ج) تصويب برنامه و بودجه سالانه به پيشنهاد هيأت مديره.

د) تعيين دو نفر بازرس جهت عضويت در هيأت بازرسي.

ه) رسيدگي و اتخاذ تصميم در مورد ترازنامه و ساير گزارش هاي هيأت مديره پس از اظهار نظر هيأت بازرسي.

و) رسيدگي به گزارش هاي هيأت بازرسي.

تبصره 1- خدمات مجمع نمايندگان افتخاري و بلاعوض است ولي در صورتي كه مجمع مأموريت و يا وظايف خاصي را برعهده برخي اعضاء قرار دهد مي تواند تصويب نمايد كه هزينه آن از محل اعتبارات اتاق پرداخت گردد.

تبصره 2- اتاق از ديدگاه قانون گزار، از شعب اتاق تعاون مركزي محسوب مي شود و اتاق تعاون مركزي، مسئول هماهنگي بين اتاق هاي استان ها [بدون دخالت در امور داخلي آن ها] است، لذا اتاق موظف به همكاري و تبعيت خواهد بود [با حفظ استقلال خود] تصميمات اتاق بايد با تصميمات اتاق تعاون مركزي هماهنگ باشد.

ماده 8- پس از تشكيل مجمع نمايندگان و تأييد اساسنامه و تعيين هيأت مديره، بازرسان و دبير، مدارك مربوط به وزارت تعاون ارسال مي گردد، تا اساسنامه اتاق به تصويب نهائي وزير تعاون رسیده و تأسیس اتاق در وزارت تعاون ثبت و آگهی تأسیس توسط نماینده وزیر تعاون در امور اتاق های تعاون براي درج به روزنامه رسمی اعلام و همچنین پروانه تأسیس اتاق اخذ شود.

تبصره- نظارت وزارت تعاون در کليه امور اتاق مجزا است و مجمع نمایندگان، هیأت مدیره و هیأت بازرسی اتاق موظفند يك نسخه از کليه تصمیمات و گزارشات خود را به نماینده وزیر تعاون در امور اتاق های تعاون ايفاد نمایند.

ماده 9- جلسات مجمع نمایندگان اتاق حداقل سالي يكبار و حداکثر تا پایان تیر ماه هر سال تشكيل مي گردد و جلسات مجمع مي تواند بطور فوق العاده بنا به پیشنهاد و دعوت وزارت تعاون و یا تقاضای هیأت مدیره و یا حداقل يك دوم اعضای مجمع نمايندگان و يا هيأت بازرسي در هر موقع از سال تشكيل گردد.

ماده 10- دعوت جلسات مجمع نمايندگان كه به وسيله انتشار آگهي در روزنامه هاي کثیرالانتشار و يا دعوت كتبي و حداقل 15 روز قبل از تشكيل جلسه صورت مي گيرد، در نوبت اول با حضور حداقل نمايندگان دوسوم آراء جلسه رسميت خواهد يافت و در صورت عدم حصول حد نصاب لازم جلسه نوبت دوم با دعوت مجدد با حضور اعضاي حاضر تشكيل و رسميت مي يابد ولي در هر صورت نماينده وزارت تعاون در هيأت بازرسي بايستي در كليه جلسات مجمع حضور داشته باشد.

تبصره 1- جلسات مجمع نمايندگان با هيأت رئيسه سني افتتاح و بلافاصله نسبت به انتخاب هيأت رئيسه با اكثريت نسبي آراء حضار (يك رئيس، يك نائب رئيس و دو منشي) اقدام مي نمايد.

تبصره 2- تصميمات مجمع نمايندگان با اكثريت مطلق آراء و براي انجام انتخابات با اكثريت نسبي حاضرين در جلسه معتبر خواهد بود و به اطلاع كليه اعضاء مي رسد.

 

فصل چهارم- هيأت مديره اتاق

 

ماده 11- اداره امور اتاق بر عهده هيأت مديره اي متشكل از 5 عضو اصلي از ميان اعضاي تعاوني ها خواهد بود كه حتي الامكان از بين اعضاء تعاوني هاي كشاورزي و روستائي و عشايري و توليدي و صنعتي و معدني، عمران شهري و روستائی و توزيع به وسيله مجمع نمايندگان براي مدت سه سال انتخاب مي شوند.

تبصره 1- مجمع نمايندگان همزمان تعداد دو نفر عضو علي البدل نيز انتخاب خواهد كرد تا در صورت فوت و يا استعفاي اعضاي اصلي و يا معذوريت از حضور در جلسات، به جانشيني عضو اصلي انجام وظيفه نمايند.

تبصره 2- تجدید انتخاب هیأت مدیره بلامانع مي باشد.

تبصره 3- خدمات هیأت مدیره اتاق افتخاری و بلا عوض مي باشد و فقط پاداش دریافت خواهند كرد ولی هزینه انجام مأموریت هايي كه به عهده هیأت مدیره محول مي شود به ترتیبی كه مجمع نمایندگان مقرر مي نمایند،از محل اعتبارات اتاق قابل پرداخت خواهد بود.

ماده 12- هیأت مدیره اتاق باید در اولین جلسه از بین خود يك رئیس و يك نائب رئیس، يك نفر منشی انتخاب نموده و سپس به منظور انجام امور اجرايي (در حدود اساسنامه و آئین نامه های داخلی اتاق) و مصوبات مجمع نمایندگان و مصوبات هیأت مدیره از بین خود یا خارج يك نفر را به صورت موظف به عنوان دبیر اتاق تعيين کنند. کليه مکاتبات اداری و اوراق عادی با امضاء وی و مهر اتاق و اوراق و اسناد مالي و تعهد آور با امضاء وی  يكي از اعضاء هیأت مدیره معتبر خواهد بود.

تبصره- هيأت مديره مي تواند بخشي از اختيارات خود را به دبير تفويض نمايد.

ماده 13- وظايف هيأت مديره عبارت است از:

الف) فعاليت لازم جهت تأمين مقاصد اتاق بر طبق اساسنامه و آيين نامه هاي مربوط.

ب) اداره كليه امور مربوط به اتاق و انجام كليه مكاتبات و ارتباطات و عمليات مالي مورد نياز اتاق طبق آيين نامه هاي داخلي آن.

ج) اجراي تصميمات مجمع نمايندگان.

د) ارائه گزارش ها و پيشنهاد هاي لازم به مجمع نمايندگان.

ه) ایجاد ارتباط و هماهنگی و همكاري بین اتاق هاي ديگر و ساير وظايفي كه بر عهده ساير ارکان اتاق نباشد.

ماده 14- جلسات هیأت مدیره بنا به دعوت رئيس و در غياب وي نائب رئيس و حداقل هر يك ماه يكبار با حضور دبير در محل اتاق تشكيل مي شود.

جلسات مزبور با حضور اكثريت اعضاء رسميت يافته و تصميمات آن با رأي اكثريت اعضاي حاضر در جلسه معتبر خواهد بود. نتيجه مذاكرات و تصميمات متخذه در دفتر صورتجلسات هيأت مديره ثبت و به امضاي حاضرين در جلسه مي رسد.

ماده 15- اجراي تصميمات هيأت مديره در مورد اداره امور اتاق و ايفاي ساير وظايف از طريق دبير صورت مي گيرد و كليه ادارات و واحد هاي اتاق و مراكز و مؤسسات وابسته و كاركنان آن زير نظر وي فعاليت مي نمايند.

تبصره- حقوق و مزاياي دبير را هيأت مديره و ساير كاركنان را دبير با موافقت هيأت مديره با رعايت آيين نامه اداري و استخدامي و قانون كار تعيين مي نمايد.

 

فصل پنجم- هيأت بازرسي اتاق

 

ماده 16- هيأت بازرسي متشكل از سه عضو مي باشد كه دو نفر آن ها به وسيله مجمع نمايندگان و يك نفر به وسيله وزارت تعاون تعيين مي گردند و وظايف آن ها عبارت است از:

الف) نظارت و بازرسي مستمر به منظور رعايت اساسنامه و آيين نامه هاي اتاق و قوانين و مقررات مربوط.

ب) رسيدگي به حساب ها،‌ دفاتر، اسناد، صورت هاي مالي از قبيل ترازنامه و عملكرد مالي و گزارش به مجمع نمايندگان و وزارت تعاون.

ج) بررسي شكايات و تخلفات مربوط به اتاق و گزارش به مراجع ذي ربط.

د)ارائه گزارش هاي سالانه و نوبتي به مجمع نمايندگان و وزارت تعاون از نظر وضعيت فعاليت هاي اتاق و رعايت قوانين و مقررات و اظهار نظر در مورد گزارش هاي هيأت مديره.

تبصره 1- هيأت مديره مكلف است اسناد و مدارك مورد درخواست هيأت بازرسي را در اختيار آنان قرار دهد.

تبصره 2- حق الزحمه اعضاي هيأت بازرسي را مجمع نمايندگان تعيين مي نمايند.

ماده 17- هيأت مديره و بازرسان اتاق بايستي واجد شرايط مقرر در ماده 38 قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوري اسلامي ايران بوده و از نظر تحصيلات حداقل ديپلم باشند.

 

فصل ششم- مقررات ديگر

 

ماده 18- منابع مالي اتاق عبارتست از:

الف) دريافت حق عضويت از اعضاء (بر طبق آيين نامه داخلي اتاق).

ب) دريافت كمك هاي دولتي و مردمي و شوراها و هدايا.

ج)  دريافت حق مشاوره، كارشناسي، داوري در محدوده امور مربوط به تعاوني ها به صورت كدخدامنشي و ساير خدماتي كه در اختيار تعاوني ها و اتحاديه ها قرار مي دهد.

ماده 19- اتاق در كليه امور صرفاً تابع قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوري اسلامي ايران و آيين نامه هاي اجرائي آن و اين اساسنامه و آيين نامه هاي داخلي خود كه به تصويب نهائي وزير تعاون مي رسد مي باشد.

ماده 20- اتاق در راستاي انجام وظايف خود حق هرگونه معامله و استخدام خريد خدمت و دريافت وام و تسهيلات از صندوق تعاون و بانك ها و ساير مؤسسات اعتباري و يا پرداخت هرگونه وام به اعضا با رعايت آيين نامه هاي داخلي خود و طرح دعاوي و شكايات خود و اعضاء (به نمايندگي از آن ها) در مراجع صالحه و تعيين وكيل با حق توكيل و ارجاع امور به داوري و صلح دارد.

اين اساسنامه در مورخ 29/8/78 با توجه به اصلاحات جديد قانون اقتصاد بخش تعاوني جمهوري اسلامي به تأييد مجمع نمايندگان رسيد كه در صورت تصويب وزير تعاون معتبر خواهد بود.